Po awarii zasilania grzejnik może szybko wystygnąć, a w mieszkaniu robi się nieprzyjemnie chłodno. Pokój da się dogrzać bez prądu, jeśli masz urządzenie przeznaczone do ogrzewania wnętrz albo skupisz się na zatrzymaniu ciepła, ale część popularnych „domowych sposobów” stwarza ryzyko zatrucia lub pożaru.
Najpierw zatrzymaj ciepło, a spalanie zostaw urządzeniom do tego przeznaczonym
- Wybierz jeden pokój, zamknij drzwi i ogranicz ogrzewanie nieużywanych pomieszczeń.
- Uszczelnij przeciągi przy drzwiach i oknach, ale nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych.
- Korzystaj wyłącznie z urządzeń grzewczych dopuszczonych do pracy w pomieszczeniach i zgodnie z instrukcją.
- Nie ogrzewaj mieszkania kuchenką gazową ani palnikiem turystycznym.
- Przy objawach zatrucia czadem wyjdź na zewnątrz i zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Jeden mniejszy pokój łatwiej utrzymać w cieple
Gdy zasilanie znika, pierwsza myśl często biegnie do dodatkowego źródła ognia. Zacznij od ograniczenia strat: zbierz domowników w jednym pomieszczeniu, zamknij drzwi i wybierz pokój z dala od dużych, wychłodzonych okien oraz nieogrzewanych części budynku. Takie postępowanie zaleca także rządowy Poradnik bezpieczeństwa dotyczący długotrwałego braku prądu.
Pod drzwi można wsunąć zwinięty koc lub ręcznik, a na noc zasłonić okno grubą zasłoną. Nie zaklejaj jednak nawiewników ani kratek wentylacyjnych, szczególnie gdy w mieszkaniu działa jakiekolwiek urządzenie spalające paliwo. Uszczelnianie przeciągu nie może odcinać dopływu powietrza.
Najprostsze dogrzewanie często zaczyna się od człowieka, nie od pieca: załóż kilka luźnych warstw odzieży, użyj suchego koca i odizoluj się od zimnej podłogi. Prawdę mówiąc, przy krótkiej awarii te kroki bywają rozsądniejsze niż improwizowanie z płomieniem, bo nie wprowadzają do pokoju spalin.
Bez prądu działają tylko niektóre źródła ciepła
Kominek, piec na paliwo stałe czy urządzenie gazowe mogą ogrzewać bez zasilania, lecz tylko wtedy, gdy zostały do tego przeznaczone i instalacja działa prawidłowo. Nie każdy system centralnego ogrzewania będzie grzał podczas awarii: jeśli wymaga zasilanej pompy obiegowej lub sterownika, sam kocioł może nie wystarczyć.
Przenośny piecyk gazowy lub olejowy rozważaj wyłącznie wtedy, gdy producent dopuszcza jego użycie w pomieszczeniu, a instrukcja określa wymagania dotyczące wentylacji i paliwa. Nie przenoś nawyków z biwaku do mieszkania: kuchenka turystyczna, grill czy palnik do gotowania nie stają się bezpiecznym ogrzewaczem tylko dlatego, że wytwarzają płomień.
Moim zdaniem najlepiej traktować otwarty płomień jako rozwiązanie ostateczne, a sprawne, stacjonarne urządzenie z prawidłowym odprowadzeniem spalin jako zupełnie inną kategorię. Jeśli nie masz pewności, czy sprzęt wolno uruchomić w pomieszczeniu, nie używaj go do ogrzewania.
Kuchenka gazowa i świece nie zastąpią ogrzewania
To jeden z najbardziej ryzykownych mitów: palnik kuchenny może grzać, więc można zostawić go włączonego, by podnieść temperaturę w pokoju. Nie rób tego. Strażacy wprost odradzają dogrzewanie pomieszczeń kuchenką gazową, ponieważ spalanie może prowadzić do powstania tlenku węgla, a ponadto zużywa tlen i zwiększa ilość produktów spalania w mieszkaniu. Ostrzeżenie publikuje Państwowa Straż Pożarna.
Świece również nie są sensownym sposobem na ogrzanie pokoju: ich ciepło jest niewielkie, za to płomień może zapalić zasłonę, pościel lub papier. Nie zostawiaj otwartego ognia bez nadzoru i nie używaj urządzeń przeznaczonych do pracy na zewnątrz wewnątrz budynku.
Objawy i warunki w mieszkaniu podpowiadają, co zrobić
Przy ogrzewaniu spalającym paliwo zagrożenia nie zawsze da się zauważyć zmysłami. Tlenek węgla jest bezbarwny i bezwonny, dlatego brak zapachu nie oznacza, że powietrze jest bezpieczne. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wymienia wśród możliwych objawów m.in. ból i zawroty głowy, nudności, osłabienie oraz zaburzenia orientacji.
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Nie wiadomo, czy piecyk nadaje się do pracy w pokoju | Urządzenie może wymagać użycia na zewnątrz albo określonej wentylacji | Sprawdź instrukcję; jeśli brak jasnej zgody na użycie we wnętrzu, nie uruchamiaj go |
| Włączone jest ogrzewanie gazem z kuchenki | Ryzyko produktów spalania, w tym tlenku węgla | Wyłącz kuchenkę i skorzystaj z bezpiecznego źródła ciepła albo ogranicz straty |
| Pojawia się ból głowy, nudności lub osłabienie przy działającym urządzeniu spalającym paliwo | Możliwe zatrucie tlenkiem węgla | Natychmiast wyjdź na zewnątrz, ostrzeż pozostałych i zadzwoń pod 112 |
| W pomieszczeniu jest chłodno, ale nie ma bezpiecznego urządzenia | Dogrzewanie płomieniem może przynieść większe ryzyko niż korzyść | Zamknij się w jednym pokoju, załóż warstwy odzieży i użyj koca |
Jeśli alarmuje czujnik czadu albo ktoś źle się czuje, nie trać czasu na szukanie źródła problemu w mieszkaniu. Najpierw opuść zagrożone pomieszczenie; ratowanie innych bez ochrony może narazić kolejną osobę.
Przy krótkiej awarii wybierz izolację, przy dłuższej przygotuj źródło ciepła
Przy kilkugodzinnej przerwie w dostawie prądu, bez sprawnego urządzenia do ogrzewania wnętrz, najbezpieczniej ograniczyć się do jednego pokoju, ciepłej odzieży i koców. Jeśli awarie zdarzają się w budynku częściej albo ogrzewanie zależy od pompy, przygotuj wcześniej rozwiązanie dopuszczone do pracy w pomieszczeniach, z instrukcją, właściwym paliwem i sprawną wentylacją.
W domu z kominkiem lub piecem sprawdź przed sezonem stan urządzenia i przewodów kominowych, a czujnik tlenku węgla traktuj jako dodatkowe ostrzeżenie, nie zamiennik przeglądu. Jeśli nie ma bezpiecznego źródła, nie eksperymentuj z palnikiem: zamknięty pokój, suche warstwy ubrania i koc to lepszy wybór niż płomień, którego ryzyka nie da się ocenić po samym zapachu.